Onbetaalde facturen en schulden
Een herinnering, een ingebrekestelling, een deurwaarder, een dreigende afsluiting? U hebt rechten, en overal in België bestaat gratis hulp. Hoe sneller u reageert, hoe meer oplossingen er zijn.
Open de post en reageer meteen
Laat een herinnering niet liggen: kosten en interesten lopen op, en oplossingen (afbetalingsplan, sociaal tarief, hulp van het OCMW) bestaan alleen als u ze vraagt.
- Maak een lijst van uw schulden: aan wie, hoeveel, tegen wanneer.
- Voorrang voor huur, energie, water en boetes: die hebben de zwaarste gevolgen.
- Herkent u een schuld of bedrag niet? Betwist het schriftelijk en houd een kopie.
Herinneringen en kosten: wat mag men u aanrekenen?
Sinds de wet van 4 mei 2023 (van toepassing op alle contracten sinds 1 december 2023), wanneer een bedrijf een onbetaalde factuur invordert bij een consument:
- De eerste herinnering is gratis. Daarna hebt u minstens 14 dagen om te betalen.
- Daarna is de forfaitaire vergoeding begrensd: 20 € voor een schuld tot 150 €; 30 € + 10 % van het deel tussen 150 en 500 €; daarboven 65 € + 5 % van het deel boven 500 €, met een maximum van 2.000 €.
- Verwijlinteresten mogen niet hoger zijn dan de referentierente + 8 procentpunten.
- Een incassobureau of deurwaarder in “minnelijke” opdracht mag u niets extra aanrekenen. Geen telefoons of bezoeken tussen 22 en 8 uur.
Te hoge kosten? Betwist ze met de brief hieronder.
Regels bij niet-betaling (FOD Economie) ↗Minnelijke invordering ↗
Invorderingskosten betwisten
[Voornaam Naam] [Adres] [Postcode Gemeente] T.a.v. [Naam van het bedrijf / incassobureau] [Adres] [Gemeente], [Datum] Betreft: Betwisting van de aangerekende kosten — dossier nr. [Nummer] Geachte mevrouw, geachte heer, U vraagt mij [totaalbedrag] € voor een hoofdschuld van [bedrag] €, waarvan [bedrag] € kosten en interesten. Sinds de wet van 4 mei 2023 (boek XIX van het Wetboek van economisch recht) is de eerste herinnering gratis, moet ik minstens 14 dagen krijgen om te betalen en zijn de vergoedingen en interesten begrensd. Bij minnelijke invordering mogen geen kosten aan de consument worden aangerekend. Ik vraag u mij het detail van de gevraagde bedragen te bezorgen en de bedragen boven de wettelijke grenzen te corrigeren. Ik ben bereid het verschuldigde bedrag te betalen [in één keer / via een afbetalingsplan]. Met vriendelijke groeten, [Voornaam Naam]
Vraag een afbetalingsplan
U kunt altijd voorstellen om in schijven te betalen. Stel een haalbaar maandbedrag voor.
- Energie en water in Vlaanderen: eerst een gratis herinnering, daarna een ingebrekestelling; u kunt een afbetalingsplan vragen aan de leverancier of via het OCMW.
- Brussel: invorderingskosten van energieleveranciers zijn begrensd tot 55 €; Vivaqua mag een redelijk plan pas stopzetten na 3 onbetaalde schijven en een ingebrekestelling.
- Telecom: eerste herinnering gratis, volgende maximaal 10 €; vóór een opschorting behoudt u een minimale dienst (noodoproepen, oproepen ontvangen).
Als een dienst schuldbemiddeling u helpt, schorst een vraag tot afbetalingsplan of bemiddeling de minnelijke invordering op (maximaal 45 dagen).
Een afbetalingsplan vragen
[Voornaam Naam] [Adres] [Postcode Gemeente] T.a.v. [Naam van het bedrijf / de schuldeiser] [Adres van de schuldeiser] [Gemeente], [Datum] Betreft: Vraag tot afbetalingsplan — klant / factuur nr. [Nummer] Geachte mevrouw, geachte heer, Ik heb uw [herinnering / ingebrekestelling] van [datum] ontvangen voor een bedrag van [bedrag] €. Ik betwist deze schuld niet, maar mijn situatie laat niet toe ze in één keer te betalen. Ik stel voor ze terug te betalen in [aantal] maandelijkse schijven van [bedrag] €, vanaf [datum], per overschrijving op uw rekening. Ik vraag u elke invorderingsprocedure op te schorten zolang mijn verzoek wordt onderzocht, en uw akkoord schriftelijk te bevestigen. Met vriendelijke groeten, [Voornaam Naam]
Controleer uw recht op het sociaal tarief Gratis
- Elektriciteit en gas: het sociaal tarief (de laagste prijs op de markt, bij alle leveranciers gelijk) wordt meestal automatisch toegepast als u of een gezinslid steun van het OCMW krijgt, de IGO, bepaalde tegemoetkomingen voor personen met een handicap… Controleer het online.
- Water in Vlaanderen: sociaal tarief met 80 % korting, meestal automatisch.
- Internet: sinds 1 maart 2024 kost het “sociaal internetaanbod” maximaal 20 € per maand (42 € met een andere dienst). Aan te vragen bij uw operator.
Mijn recht op sociaal tarief controleren ↗Sociaal tarief water ↗Sociaal tarief telecom (BIPT) ↗
Dreigende afsluiting van stroom, gas of water
- Vlaanderen: budgetmeter met noodkrediet; een afsluiting gaat via de lokale adviescommissie (LAC) en is verboden van 1 december tot 1 april. Water wordt niet meteen beperkt: daarvoor is het akkoord van de LAC nodig.
- Brussel: geen afsluiting van energie zonder beslissing van de vrederechter, en geen afsluiting van 1 oktober tot 31 maart.
- Wallonië: beschermde klanten behouden een minimale stroomlevering; gas blijft behouden van 1 november tot 31 maart. Een waterafsluiting vereist een beslissing van de vrederechter.
Neem in alle gevallen contact op met uw OCMW zodra u een ingebrekestelling krijgt.
Factuur niet betaald (Vlaanderen) ↗Waterfactuur niet betaald ↗
Gratis schuldbemiddeling Gratis
Een erkende dienst schuldbemiddeling maakt met u de balans op, onderhandelt met uw schuldeisers en zet een afbetalingsplan op. Het is gratis bij het OCMW en erkende organisaties.
- Vlaanderen: alle OCMW's en veel CAW's zijn erkend; CAW 0800 13 500 (gratis, werkdagen 9-17u).
- Brussel: het Steunpunt Schuldbemiddeling zegt u welke dienst plaats heeft: 02 217 88 05 (ma-vr 9-17u).
- Wallonië: de dienst van het OCMW (CPAS) van uw gemeente.
Schuldbemiddeling (Vlaanderen) ↗Erkende dienst zoeken ↗Mijn OCMW vinden ↗Online hulp vragen aan het OCMW ↗
Een gerechtsdeurwaarder schrijft u
- In minnelijke opdracht (gewone brief) werkt de deurwaarder als een incassobureau: zijn kosten zijn voor de schuldeiser, niet voor u.
- Na een vonnis volgen zijn kosten een officieel tarief. Een deel van uw inkomen is niet vatbaar voor beslag: tot 1.419 € netto per maand kan niets in beslag worden genomen, verhoogd per kind ten laste.
- Een probleem met een deurwaarder? Klacht bij de Nationale Kamer van Gerechtsdeurwaarders, daarna bij de Ombudsman voor Gerechtsdeurwaarders (02 533 97 86).
Niet voor beslag vatbare bedragen ↗Klacht over een deurwaarder ↗Ombudsman voor Gerechtsdeurwaarders ↗
Te veel schulden: de collectieve schuldenregeling
Kunt u uw schulden blijvend niet meer betalen, dan kunt u bij de arbeidsrechtbank een collectieve schuldenregeling vragen. Het verzoekschrift is gratis (de schuldbemiddelaar die de rechter aanstelt, wordt via het plan betaald). De rechter legt een afbetalingsplan op maat van uw inkomen vast, met een leefgeld voor u. Bespreek het eerst met een dienst schuldbemiddeling.
Collectieve schuldenregeling (FOD Economie) ↗Collectieve schuldenregeling (Vlaanderen) ↗
Algemene informatie, gecontroleerd op 08/10/2026 op de officiële websites (FOD Economie, gewesten, energieregulatoren, Nationale Kamer van Gerechtsdeurwaarders). Ze vervangt geen persoonlijk advies: een dienst schuldbemiddeling helpt u gratis.